آداب مراسم ختم

۱۳۹۸/۰۷/۰۲
۱۷:۵۰

مراسم ختم چیست؟

تحمل غم از دست دادن عزیزان برای انسان بسیار دشوار است. با از دست دادن یک عزیز، انسان احساس دلتنگی وصف ناپذیری را در وجودش برای شخص از دست رفته احساس می‌کند. احساسی که ناشی از ذات عاطفی و اجتماعی انسان است. به جهت همین احساسات برای متوفی مراسم ترحیم برگزار می کنند تا برای او که به تازگی وارد سرای باقی شده است طلب مغفرت و آرامش کنند و همچنین تسلای خاطر بازماندگان شوند. از دیرباز تاکنون و در همه جای دنیا سوگواری برای عزیز درگذشته رواج داشته و دارد. در ایران مراسم ترحیم با تشییع و خاکسپاری متوفی آغاز شده و پس از آن با برگزاری مراسمی چون سوم، هفتم و چهلم یاد تازه درگذشته گرامی داشته شده و برایش طلب آمرزش و آرامش می‌شود.

تشریفات مراسم ختم در ایران

در ایران تشریفات خاصی برای مراسم ختم در نظر گرفته می‌شود که می‌توان آنها را بصورت زیر برشمرد:

اول: اطلاع رسانی به بستگان و آشنایان با نصب آگهی ترحیم یا دادن پیامک انبوه به جهت شرکت در مراسم ختم.

دوم: برگزاری مراسم ترحیم پس از خاکسپاری متوفی در تکیه یا مسجد و یا منزل مرحوم. در این مراسم بازماندگان با پوشیدن لباس مشکی در مراسم ختم شرکت می‌کنند که نشانه‌ای از احترام به مرحوم است.

سوم: خوش آمد گویی و پذیرایی از مهمانانی است که به مراسم ترحیم آمده‌اند. در این مرحله چند تن از بستگان کنار درب ورودی ایستاده و با گلاب و خرما از مهمانان پذیرایی می‌کنند. همچنین در حین مراسم ختم با چای یا شربت و حلوا از مهمانان حاضر پذیرایی به عمل می‌آید.

چهارم: در طول مراسم صوت قرآن پخش شده و ثواب خواندن آن نثار روح متوفی می‌گردد. همچنین واعظی که در مراسم حضور داشته باشد مردم حاضر را با خواندن آیات و روایات در مورد جهان آخرت موعظه می‌کند.
همچنین در طول مراسم از کسانی که در مجلس ختم شرکت کرده‌اند تشکر شده و برای بازماندگان طلب صبر می‌شود. سخنران مجلس باید به نحوی مجلس را هدایت کند که هم با خانواده داغدار همدردی شود و هم مراسم برای مهمانان خسته کننده نشود.

ذکر چند نکته از مراسم ختم

باید توجه داشت برگزاری مراسم ترحیم تنها برای زنده نگه داشتن یاد متوفی و همچنین تسلای خاطر بازماندگان است که آنها بدانند پس از مرگ عزیزشان تنها نیستند و بستگان در غم آنها شریکند. در عین حال مراسم ختم برای طلب آمرزش و مغفرت برای روح تازه درگذشته است و همچنین باید باعث تلنگری برای همه شود که بدانند این جهان فانی است و مقصد همه ما درنهایت جهان آخرت است و باید مراقب اعمال و رفتار خود در دنیا بود چرا که دنیا مزرعه آخرت است. هرچه بکاریم برداشت می‌کنیم.
با توجه به این اهداف باید درنظر داشت مراسم ختم جای چشم و هم چشمی‌های فامیلی و مراسم ریخت و پاش‌های اضافی و هزینه‌های گزاف نیست. آماده کردن دسته گل‌های گران قیمت و مهمانی‌های تجملاتی با غذاهای آنچنانی و اعلامیه‌های سنگین با قیمت بالا تنها باعث به زحمت افتادن بقیه و به فکر فرو بردن کسانی می‌شود که ممکن است به لحاظ مالی در مضیغه بوده و توان برگزاری چنین مراسمی را نداشته باشند، اما برای حفظ آبرو مجبورند خود را به زحمت بیندازند. چه خوب است این هزینه‌های بالا صرف امور خیریه برای روح متوفی شود.

مراسم ختم با آداب خاص در برخی شهرهای ایران

در اردبیل مراسمی به عنوان سحر مزاری وجود دارد که به دلیل اینکه این مراسم قبل از طلوع آفتاب برگزار می‌شده برای همه مردم میسر نبوده در این مراسم شرکت کنند. به همین دلیل مراسمی پس از طلوع افتاب با نام “یاخاباغلادی”برگزار می‌شود که در آن پس از جمع شدن مردم بین آن‌ها قرآن توزیع می‌شود، پس از خواندن قران با اجازه بزرگترین شخصیت مجلس دگمه یقه پیراهن صاحب عزا را که از روز درگذشت متوفی به علامت مصیبت دیدگی باز بود، می‌بستند.
در استان ایلام در سال‌های گذشته رسم بر این بوده که هنگام فوت یک نفر از اقوام زنان و مردان بر روی سر و شانه‌های خود گل می‌مالیدند و تا هفت روز زنان اجازه استحمام و مردان اجازه تراشیدن ریش نداشتند.
در روستایی در ساوه در مراسم ختم روز سوم، مراسم با خواندن سوره الرحمن به پایان می‌رسد و صاحب عزا اهالی را به ناهار دعوت می‌کند و معمولا غذایی به نام ماستافا که گوشت و برنج یا برنج و کشک است را برای مهمانان تدارک می‌بیند.

نویسنده: کیانا یزدانی دسته بندی: فرهنگ

مکان های برتر